Mizan
Mizan, bir dönemde defterdeki tüm hesapların borç toplamı, alacak toplamı ve bakiyesini tek bir listede gösteren dökümdür. Borç ve alacak toplamlarının eşitliğini kanıtlar; hangi faturanın hangi ödemeyle kapandığını göstermez.
Mizan, çift taraflı kayıt sisteminin aritmetik kontrolüdür. Her hesap için dönem başı bakiye, dönem içi borç ve alacak hareket toplamları ve dönem sonu bakiye yan yana durur; en altta borç ve alacak sütunlarının toplamı birbirine eşit çıkmalıdır. Kapanış sürecinde ilk bakılan tablo genellikle budur, çünkü tek bakışta hangi hesapların beklenmedik büyüklükte olduğunu, hangilerinin hiç hareket görmediğini, hangilerinin ters bakiye verdiğini gösterir. Genel mizan hesap düzeyinde, cari mizan ise müşteri ya da tedarikçi kartları düzeyinde çalışır; mutabakat çalışmasında karşınıza çıkan çoğunlukla ikincisidir. Mizan aylık, üç aylık ya da yıllık alınabilir; mutabakat çalışmasında genellikle karşı tarafla anlaşılan kesim tarihine göre alınır ve iki tarafın aynı tarihi kullanması sonucun karşılaştırılabilir olmasının ön koşuludur.
Mutabakatta mizanın rolü giriş kapısı olmaktır. Karşı taraftan gelen ekstredeki bakiye ile kendi cari mizanınızdaki bakiye arasındaki fark, üzerinde çalışılacak toplam farkı verir. Bu farkın nereden geldiği ise mizanda görünmez; çünkü mizan hareketleri kalem kalem değil, toplam olarak taşır. 1.250.000 TL borç toplamı, bir tek faturadan da gelebilir yüz faturadan da; 1.180.000 TL alacak toplamı bir tahsilat da olabilir kırk tahsilat da. Bu nedenle fark bulunduktan sonraki adım her zaman muavin dökümüne ve açık kalem listesine inmektir. iFinances tam bu noktada çalışır: defter kayıtları, banka ekstresi ve e-fatura verisi aynı tabloda satır düzeyinde eşleştirilir, eşleşmeyenler gerekçesiyle listelenir.
En sık yapılan hata, dengede olan bir mizanın doğru olduğunu varsaymaktır. Mizan yalnızca her kaydın iki tarafının yazıldığını kanıtlar; kaydın doğru hesaba, doğru cariye, doğru tutarla ve doğru dönemde yazıldığını kanıtlamaz. Bir tahsilat yanlış müşteriye işlenmişse mizan yine dengededir. İki hesap arasında birbirini götüren iki hata varsa mizan yine dengededir. Aynı şekilde, bakiyenizin karşı tarafın bildirdiği bakiyeye eşit olması da satırların eşleştiği anlamına gelmez; iki farklı hata birbirini dengelediğinde toplam tutar ama detay tutmaz. Bu yüzden mizan bir sonuç belgesi değil, bir başlangıç belgesidir: nereye bakılacağını söyler, ne bulunacağını söylemez.
Örnek
Bir toptancının cari mizanında bir müşteri 385.000 TL borç bakiye veriyor; müşterinin gönderdiği ekstrede ise borcu 361.500 TL. Fark 23.500 TL. Mizan bu farkın nereden çıktığını söylemiyor. Muavin dökümüne inildiğinde iki neden çıkıyor: 18.000 TL'lik bir iade faturası müşteri tarafında işlenmiş ama sizde bir sonraki döneme kalmış, 5.500 TL'lik bir tahsilat ise banka ekstresinde görünmesine rağmen deftere hiç yazılmamış. Rakamlar örnektir.
Defter ve hesap
30 dakika. Kendi verinizle.
Canlı demo. Hiçbir taahhüt yok.
- Canlı demo — slayt değil, sistem
- Hazırlık yok, anında gösterim
- Size özel fiyat teklifi e-postanızda