Cari hesap
Cari hesap, bir müşteri ya da tedarikçiyle aranızdaki tüm borç ve alacak hareketlerinin tek bir hesapta, tarih sırasıyla izlendiği defter hesabıdır. Bakiyesi, o tarafa net borçlu mu yoksa alacaklı mı olduğunuzu gösterir.
Muhasebede her karşı tarafın kendi kartı vardır: müşteriler alıcılar hesabında, tedarikçiler satıcılar hesabında izlenir ve muavin defterde her biri ayrı ayrı görünür. Bu karta fatura, ödeme, iade, kur farkı, tevkifat ve masraf yansıtmaları düşer; bakiye ise dönem başı tutara bu hareketlerin eklenmesiyle oluşur. Cari hesap dökümüne cari hesap ekstresi denir ve mutabakatta karşı tarafa gönderilen ya da ondan istenen belge budur.
Mutabakatın konusu tam olarak burasıdır: sizin cari hesabınız ile karşı tarafın sizi izlediği hesap birbirinin aynası olmalıdır. Sizin borcunuz onun alacağıdır. Pratikte iki taraf nadiren aynı rakamı görür; çünkü fatura iki tarafta farklı günlere düşer, iade faturası bir tarafta işlenip diğerinde beklemededir, dövizli fatura farklı kurla çevrilmiştir, tevkifatlı faturada net ile brüt karışmıştır ya da bir tahsilat yanlış cariye yazılmıştır. iFinances defter kayıtlarını banka ekstresi ve fatura verisiyle aynı tabloda eşleştirir; kısmi ödemeleri böler, toplu ödemeleri faturalara dağıtır ve her eşleşmenin yanına yazılı gerekçesini koyar. Veriler Excel veya CSV olarak yüklenebilir ya da sistemin sunduğu doğrudan bağlantı kullanılabilir; hangi yolun kullanılacağı kurulumda birlikte seçilir.
En sık karıştırılan iki nokta var. Birincisi, iki bakiyenin eşit olmasının mutabakat sayılmasıdır; ters işaretli iki hata birbirini götürebilir, o yüzden asıl soru satırların eşleşip eşleşmediğidir. İkincisi terimin kendisidir: muhasebedeki cari hesap ile Türk Ticaret Kanunu m. 94'ün düzenlediği cari hesap sözleşmesi aynı şey değildir. TTK m. 94'teki bir aylık itiraz süresi ve sessiz kabul sonucu, yazılı bir cari hesap sözleşmesi bağlamında doğar; m. 89'daki yazılı şekil şartını taşıyan bir sözleşme yoksa, gönderilen mektuba cevap verilmemesi kendiliğinden aynı sonucu doğurmayabilir.
Örnek
Bir müşteriden alacağınız defterinizde 860.000 TL görünüyor, müşterinin kendi kaydında ise size olan borcu 795.000 TL. Aradaki 65.000 TL üç kalemden geliyor: 40.000 TL'lik fatura müşteri tarafında bir sonraki aya düşmüş, 20.000 TL'lik iade faturası sizde işlenmemiş, kalan 5.000 TL ise yanlış cariye yazılmış bir tahsilat. Üç kalem satır düzeyinde gerekçelendirildiğinde bakiye farkı sıfırlanıyor ve mutabakat mektubu bu üç açıklamayla imzalanıyor. Rakamlar örnektir.
Defter ve hesap
30 dakika. Kendi verinizle.
Canlı demo. Hiçbir taahhüt yok.
- Canlı demo — slayt değil, sistem
- Hazırlık yok, anında gösterim
- Size özel fiyat teklifi e-postanızda